Keurmerk

Opleiden in de school
In de regio Utrecht werken scholen en de lerarenopleidingen van Hogeschool Utrecht (Instituut Archime-des) en Universiteit Utrecht (Centrum voor Onderwijs en Leren) intensief samen bij het opleiden van lera-ren in de school. In de opleiding staat de onderwijspraktijk centraal. De ontwikkeling van de beroepscom-petenties vindt daarbij voor een groot deel op de opleidingsschool plaats. Elk jaar zoeken ongeveer 2100 bachelor studenten van de HU en 300 master en minor studenten van de UU een leerwerkplek op een erkende opleidingsschool. De opleidingsschool speelt een belangrijke rol bij het opleiden, begeleiden en beoordelen van studenten van de lerarenopleiding tijdens hun stage. Het opleiden wordt een gezamenlijke verantwoordelijkheid en is dus niet voorbehouden aan de lerarenopleiding.
Om de kwaliteit van het opleiden in de school te borgen, heeft het Platform Onderwijsarbeidsmarkt VO-BVE Regio Utrecht in 2003 de eerste versie van het Keurmerk Opleidingsschool ontwikkeld.
Het platfom ziet opleiden in de school als een kansrijke ontwikkeling waarmee het opleidingsinstituut en de samenwerkende scholen graag verder willen. Het leren op de werkplek van studenten zorgt voor een nieuwe dynamiek binnen de school waarbij opleiden, professionaliseren en schoolontwikkeling bij elkaar komen. Er ontstaat een leerklimaat voor alle medewerkers binnen de school.

Kwaliteitsborging
Het opleiden in de school neemt een belangrijke plaats in binnen de lerarenopleiding en de scholen. Het samen opleiden vraagt van alle betrokkenen een grote inspanning. Taken en verantwoordelijkheden moe-ten op elkaar afgestemd worden. Vertrouwen in elkaars deskundigheid is noodzakelijk. Met de invoering van de bekostiging van “Opleiden in de school” door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in 2009 is het belang van goede kwaliteitsborging toegenomen. Het Keurmerk Opleidingsschool sluit aan bij het toetsingskader van de NVAO (juli 2013) m.b.t. de opleidingsschool en de academische opleidingsschool.

Het keurmerk in de school
In maart 2014 zijn ruim 70 scholen met een keurmerk geënquêteerd. Op de vraag “kunt u aangeven welke voordelen van het keurmerk voor uw school van belang zijn?” gaven de schoolleiders en schoolopleiders de volgende antwoorden: (meerdere antwoorden waren mogelijk). Het keurmerk:
1. biedt een spiegel op het functioneren van de opleidingsschool (alle processen worden tegen het licht gehouden) (90%)
2. is een bewijs dat de kwaliteit van de opleidingsschool geborgd is (intern en extern) (90%)
3. biedt een goede profilering naar studenten (72%)
4. biedt een goede profilering naar docenten en aankomende docenten (62%)
5. biedt toegang tot samenwerkingsverbanden met de instituten en de andere opleidingsscholen (50%)
6. biedt voorrang bij het vervullen van stageplaatsen (48%)
7. levert meer studenten op (met name van tekortvakken) (44%)
8. biedt toegang tot deelname aan onderzoek (26%)
9. biedt toegang tot deelname aan door OCW gesubsidieerde projecten (24%)
10. biedt studenten extra onderzoeksopdrachten (24%)

Voorwaarden vooraf
Als partners van het Utrechts Model verwachten we een aantal zaken van elke school die het Keurmerk wil behalen / verlengen.

De school:
1. heeft een schoolopleider aangesteld, gefaciliteerd en gecertificeerd.
2. heeft elk jaar een substantieel aantal studenten en medewerkers in opleiding.
3. zet gecertificeerde werkbegeleiders in als coach van de studenten. De werkbegeleiders zijn gefaciliteerd
4. heeft een handleiding “opleiden in de school”, waarin oa de werving studenten, taakverdeling, inhoud begeleiding is beschreven.

Deze vier voorwaarden vormen het startpunt voor elk Keurmerktraject.
Als deze basis op orde is, kan een school de volgende stappen op weg naar het Keurmerk gaan zetten.

Op weg naar het Keurmerk in zes stappen
Het Keurmerktraject bestaat uit de volgende fases:

  1. Oriëntatiegesprek.
    Een medewerker van de Keurmerkcommissie komt op school langs om informatie te geven over de Keurmerkprocedure en te
    verkennen wat de ambities van de school zijn en of aan de basisvoorwaarden is voldaan.
  2. Zelfonderzoek binnen de eigen organisatie
    De schoolopleider verzamelt aan de hand van de Keurmerkcriteria informatie binnen de school.
  3. Portfolio
    De schoolopleider stelt volgens de handleiding van het Keurmerk Opleidingsschool een portfolio samen en levert dit uiterlijk twee weken voor de audit in bij de Keurmerkcommissie.
  4. Audit
    De Keurmerkcommissie komt een dagdeel op school. Eerst geeft de school een toelichting op het portfolio, vervolgens interviewen leden van de Keurmerkcommissie diverse betrokkenen volgens vaste criteria. Aan het eind van de audit geeft de commissie een eerste indruk van haar bevindingen.
  5. Rapportage en keurmerkverlening
    De Keurmerkcommissie schrijft haar rapportage. Is het advies positief, dan ontvangt de school het Keurmerk.
  6. Verlengingscyclus
    Na 4 jaar volgt een verlengingsaudit.

Beoordelingscriteria
Alle scholen die aan de vier basisvoorwaarden voldoen, kunnen het traject instappen. Zodra de organisatie de stappen één tot en met vijf doorlopen heeft, verleent het Platform Onderwijsarbeidsmarkt VO-MBO het keurmerk. Op basis van de uitgangssituatie van de school spreken we een termijn af waarin dat haalbaar is. Maar het verlenen van het Keurmerk is niet het eindpunt. De manier van beoordelen is namelijk ontwikkelingsgericht. De beoordelingscriteria vormen geen afvinklijst; de commissie deelt ook geen (on)voldoendes uit.  De beoordelingscriteria zijn onderverdeeld in de volgende categorieën:

  1. Algemene aspecten
  2. Opleidingsteam
  3. Leerwerktaken
  4. Organisatie
  5. Beleid
  6. De lerende organisatie met de focus op: de medewerker, het team, de school

Beoordelen en beoordeeld worden

Het Keurmerk Opleidingsschool is collegiaal opgezet. Schoolopleiders die het Keurmerk hebben behaald, vormen samen met opleiders van de lerarenopleidingen de Keurmerkcommissie die de audits uitvoert. Op die manier stimuleren we het uitwisselen van praktijkervaringen binnen het Utrechts model.